Volume 02, Issue 01

Research Paper

ભૂગોળ અને સાહિત્યિક નકશાલેખન: વૈશ્વિક સાહિત્યમાં અવકાશીય વળાંક અને જીઓક્રિટિસિઝમનો આંતરવિદ્યાકીય અભ્યાસ

પ્રતીકકુમાર ભીખાભાઇ ભોઈ

Submitted: 2025-02-01

Accepted: 2025-02-28

Published: 2025-03-15

Pages: 195-200

અવકાશીય વળાંક જીઓક્રિટિસિઝમ સાહિત્યિક નકશાલેખન અનુ-વસાહતી સાહિત્ય સાહિત્યિક ભૂગોળ
Download PDF
Abstract:

માનવ સંસ્કૃતિના ઇતિહાસમાં, સાહિત્ય અને ભૂગોળ હંમેશા એકબીજા સાથે અભિન્ન રીતે જોડાયેલા રહ્યા છે. પ્રારંભિક મહાકાવ્યોથી લઈને આધુનિક નવલકથાઓ સુધી, લેખકોએ હંમેશા ‘સ્થળ’ ને માત્ર પૃષ્ઠભૂમિ તરીકે નહીં, પરંતુ માનવીય અનુભવોના એક સક્રિય ઘટક તરીકે નિરૂપિત કર્યું છે. જોકે, વીસમી સદીના મોટા ભાગના સમયગાળા દરમિયાન, સાહિત્યિક વિવેચન અને સિદ્ધાંતો પર ‘સમય’ અને ‘ઇતિહાસ’ નું પ્રભુત્વ રહ્યું હતું. સાહિત્યને સમયના દસ્તાવેજ તરીકે, સામાજિક ઉત્ક્રાંતિના ક્રમિક વર્ણન તરીકે અથવા લેખકના જીવનકાળના પ્રતિબિંબ તરીકે જોવામાં આવતું હતું. પરંતુ, ૧૯૮૦ અને ૧૯૯૦ના દાયકામાં માનવવિદ્યાઓ અને સામાજિક વિજ્ઞાનમાં એક ક્રાંતિકારી પરિવર્તન આવ્યું, જેને વિદ્વાનો “અવકાશીય વળાંક” તરીકે ઓળખાવે છે.